Cong An Thanh Hoa - Cải cách hành chính

Từ ngày 15.2, Bộ Giao thông Vận tải đã công bố toàn văn và mời tham gia góp ý để hoàn thiện dự thảo. Dự thảo gồm nhiều nội dung, diễn đàn này của Báo Lao Động chỉ bàn đến vấn đề được đông đảo bạn đọc quan tâm, đó là xử phạt người đua xe trái phép như thế nào, đối với phương tiện tham gia đua xe thì tiêu hủy hay bán sung công?

Dự thảo sửa đổi, bổ sung điều 37 về “Xử phạt người đua xe trái phép, cổ vũ người đua xe trái phép”, đưa ra các mức phạt áp dụng cho các hành vi vi phạm, cao nhất là 30.000.000 đồng – 40.000.000 đồng. Ngoài ra, còn có các đề xuất hình phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép lái xe không thời hạn và tịch thu xe không phân biệt sở hữu.

Tuy nhiên, Dự thảo nghị định chưa quy định rõ sau khi tịch thu xe thì xử lý như thế nào. Từ trước đến nay, hình thức xử lý là phạt tiền và trả xe về. Chính vì mức chế tài quá nhẹ nên không thể hạn chế được tệ nạn đua xe trái phép.

Nghị định 34 hiện hành tác động trực tiếp đến đời sống xã hội, nhưng hiệu lực rất kém là vì mức phạt không đủ sức răn đe. Nên chăng, Dự thảo nghị định sửa đổi Nghị định 34 cần quy định rõ ràng, đối với những trường hợp vi phạm nào thì sẽ bị tịch thu xe và sau đó sẽ thực hiện tiêu hủy hoặc bán đấu giá sung công.

Về vấn đề này, đã có nhiều ý kiến đề xuất tiêu hủy, chỉ có tiêu hủy mới dẹp được nạn đua xe. Tiêu hủy không sợ lãng phí, bởi vì chỉ cần làm mạnh tay vài đợt thì sẽ không còn hoặc rất ít người tham gia đua xe trái phép.

Nhưng cũng có quan điểm cho rằng tiêu hủy sẽ gây lãng phí, nên bán đấu giá để sung công, dùng nguồn thu đó phục vụ cho các mục đích liên quan đến tổ chức giao thông, tuyên truyền Luật Giao thông. Cả hai ý kiến đều có lý lẽ và ý nghĩa đối với mục tiêu phòng, chống đua xe trái phép, nhưng luật phải rạch ròi, chỉ lựa chọn một trong hai cách.

Đối với các trường hợp đua xe trái phép, cổ vũ đua xe trái phép bị phạt tiền, cũng cần phải tính đến hình thức chế tài bổ sung. Đa số người tham gia tệ nạn này là thanh - thiếu niên chơi bời lêu lổng, vô nghề vô nghiệp. Nếu như đối tượng vi phạm không chấp hành nộp phạt thì xử lý như thế nào.

Quy định của pháp luật đưa ra nhưng không áp dụng được thì người dân sẽ coi thường. Vì vậy, dự thảo cần quy định mức phạt lao động công ích đối với người không chịu nộp phạt. Thời gian lao động tính trên số ngày công, có giá trị tương đương mức bị xử phạt. Hình thức chế tài này thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, đồng thời cũng giáo dục nhận thức cho các đối tượng vi phạm. Một xã hội tốt đẹp chỉ được hình thành từ môi trường giáo dục tốt và môi trường pháp luật nghiêm.

Một điều không thể không bàn đến, luật pháp quy định chặt chẽ là cần thiết, nhưng thực thi nghiêm túc mới là mục đích cuối cùng. Nếu như đối tượng vi phạm được người có quyền hành can thiệp, bảo lãnh hoặc ra lệnh tha bổng thì luật chỉ là hình thức. Dự thảo nghị định có quy định xử phạt người có hành vi cản trở việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ hoặc đưa hối lộ người thi hành công vụ, nhưng như vậy chưa đủ, cần bổ sung quy định xử phạt người có hành vi can thiệp bảo lãnh, xin tha cho các trường hợp vi phạm.

Xe không chính chủ vẫn sẽ bị tịch thu

Trao đổi với PV Lao Động, một thành viên tổ soạn thảo dự thảo NĐ34 (xin không nêu tên) giải thích: “Điểm 2, điều 5 của NĐ34 trước đây cũng đã nêu hình thức phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính. Điều khó là ở chỗ phương tiện được sử dụng để đua xe trái phép thường không phải là chính chủ”. Vì vậy, ban soạn thảo dự thảo lần này đã bổ sung một nội dung quan trọng ở điều 37, đó là “tịch thu xe không phân biệt chủ sở hữu”. Hiện Bộ GTVT tiếp tục mời đóng góp ý kiến cho dự thảo NĐ34 bằng văn bản đến ngày 25.2.

Trước đó, tại cuộc họp về thực hiện Năm ATGT 2012 tại TP.Hà Nội ngày 20.2, ông Nguyễn Đức Nhanh - Giám đốc Công an TP.Hà Nội - băn khoăn: “Tôi đã xem lại điều 5 NĐ34, Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính và tất cả các nghị định. Vấn đề là không thể tịch thu xe được, thông tư của Bộ Công an không cho phép tịch thu xe đua. Chỉ tòa án khi đưa ra xét xử mới có quyền tuyên tịch thu, mà cũng phải là xe chính chủ. Nếu đối tượng đua xe mượn xe người khác thì không tịch thu được, vướng nhất là cái đó. Tết vừa rồi chúng tôi giữ 39 xe, nhưng không tịch thu. Nếu thu, họ kiện là mình ra tòa ngay”. Vinh Hải

Những điểm mới của dự thảo Nghị định 34 sửa đổi

Tổng cộng có trên 150 hành vi và nhóm hành vi được đề nghị tăng mức xử phạt bằng tiền, một số trường hợp tăng thời gian lưu giữ phương tiện hay tước quyền sử dụng giấy phép lái xe. Các điều 8, 9, 10 liên quan đến TNGT đã có đến 91 hành vi, nhóm hành vi điều chỉnh tăng mức phạt. Các khu vực thí điểm được phép xử phạt cao cũng được mở rộng thêm 11 thành phố, thay vì chỉ đang thí điểm tại Hà Nội và TPHCM như trước đây.

Cụ thể, mở rộng thí điểm tại Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Huế, Vinh, Đà Lạt, Nha Trang, Quy Nhơn, Buôn Ma Thuột, Thái Nguyên và Nam Định. Các hình thức phạt bổ sung đã được quy định thêm với chủ phương tiện gây tai nạn hay trách nhiệm liên đới của DN có phương tiện gây TNGT. Cụ thể, điều 31 xử phạt cá nhân, tổ chức vi phạm quy định về vận tải đường bộ, dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ đã có thêm hình thức phạt bổ sung là tước giấy phép kinh doanh vận tải.

Một điểm mới về xử phạt hành vi đua xe trái phép được đưa vào dự thảo lần này là tịch thu phương tiện tham gia đua xe trái phép. Trong nội dung sửa đổi điều 37 về xử phạt người đua xe máy trái phép, số tiền xử phạt không đổi là từ 10 triệu đồng - 20 triệu đồng; đua ôtô từ 20 triệu đồng - 30 triệu đồng. Hình phạt bổ sung cho hành vi đua xe là tịch thu phương tiện. Riêng hành vi cổ vũ đua xe trái phép, khung trước đây từ 500.000 - 1 triệu đồng, dự thảo tăng lên mức 1 triệu đồng - 2 triệu đồng; nếu cản trở hoặc chống người thi hành công vụ thì mức phạt từ 4 triệu đồng - 6 triệu đồng.

Kinh nghiệm trên thế giới: Nguồn thu từ vi phạm giao thông dùng để tái đầu tư cho giao thông công cộng. Tại Nhật Bản, tội vi phạm giao thông nặng nhất là lái xe dưới ảo giác từ ma túy, với mức phạt có thể lên đến 3 năm tù giam hoặc khoản tiền phạt 500.000 yen (616USD). Những tài xế bị kết tội lái xe gây nguy hiểm có thể phải nhận 2 năm tù giam hoặc nộp khoản tiền 500.000 yen. Mức phạt cho tội lái xe không bằng là 1 năm tù hoặc 300.000 yen. Nếu người điều khiển phương tiện vượt đèn đỏ sẽ bị phạt 9.000 yen, còn đèn vàng là 7.000 yen.

Mức phạt cho những người đi vào đường ngược chiều cũng lên đến 7.000 yen. Chính quyền Nhật Bản thậm chí còn áp mức phạt 6.000 yen cho những tài xế gây ồn ào trên đường hoặc nghe điện thoại khi đang lái xe... Ấn Độ cũng áp dụng nghiêm ngặt các mức phạt cho vi phạm giao thông, trong đó lái xe không bằng lái sẽ bị phạt 5.000 rupi (10USD) hoặc bị giam 3 tháng. Nếu chủ xe giao phương tiện cho một người điều khiển không có bằng lái sẽ bị phạt 1.000 rupi hoặc bị giam 3 tháng. Bên cạnh đó, hầu hết các quốc gia đều áp dụng phạt tiền nặng đối với việc đỗ xe trái phép cũng nhằm giảm thiểu tình trạng lấn chiếm lòng, lề đường.

Nguồn thu từ mức phạt này sẽ được tái đầu tư để nâng cấp giao thông công cộng. Tại Stockholm (Thụy Điển), người đỗ xe trái phép sẽ bị ghi phiếu phạt. Trong trường hợp người lái xe không chấp hành, mức phạt sẽ tăng lên, khấu trừ vào tài khoản. Chủ xe còn bị quy vào danh sách “nợ xấu” và không được vay hoặc thuê nhà trong vòng 3 năm. Tại một số thành phố như London (anh), xe vi phạm có thể bị khóa bánh và chỉ được tháo ra khi chủ phương tiện nộp phạt.